Qirici Mina-MEDALJONI I BORISOGLEBSKIT Një tregim për dashurinë që nuk e mposht dot politika,

MEDALJONI I BORISOGLEBSKIT
Një tregim për dashurinë që nuk e mposht dot politika,
për amanetet që udhëtojnë në kohë,
dhe për një medaljon të vogël që bashkon dy jetë, dy vende, dy breza.
Një pasdite të vonë dimri, im atë nuk u kthye në shtëpi.
Nëna qante në cepin e dritares, me vështrim të tretur nga fusha e aviacionit.
-Është rrëzuar në malet e Trebeshinës,-dëgjova në telefon komandantin e bazës ushtarake.
Disa thoshin “mjegulla”, disa “defekt motori”, disa “punë kinezësh”…
Askush nuk e mësoi kurrë të vërtetën.
Shkolla jonë ndodhej pranë fushës së aviacionit.
Dy ishin krenaritë e qytetit tonë të vogël: nafta dhe baza ushtarake.
I njihnim nga zhurma avionët e baballarëve.
Nga ajo ditë nuk do ta shikoja më në qiell Mig-un.
As babanë!
Një ditë, kur u diplomova për inxhinieri aviacioni, nëna më vuri përpara një fletore ruse me kapak të kuq.
-Ditari i tyt eti… student në Bashkimin Sovjetik.
Mbi të qëndronte i heshtur prej vitesh një medaljon i artë.
“Sashës, pilotit tim të dashur!”-shkruhej në gjuhën ruse.
-Koha dhe politika nuk ia mundësuan… -tha nëna. -Iku shpejt… Nuk arriti të ta thoshte.
Plotësoje dëshirën që i mbeti peng në zemër, bir!
T’i qetësohet shpirti lart në qiell!
M’u drodhën duart kur hapa kapakun e medaljonit.Një vajzë me sytë e qiellit në pranverë më buzëqeshi ëmbël.
Flokët e artë i binin mbi ballë.
-Priste një fëmijë…-pëshpëriti nëna.
Djalë apo vajzë… Nuk e mësoi kurrë.
Ditari i babait mbartte një histori magjike dashurie:
Studentja ruse e mjekësisë dhe studenti aviator shqiptar.
Mes fjalëve shqip ndërfuteshin, jo rastësisht, edhe fjalë ruse.
Në gjithë botën dashuria flet me një gjuhë.
Në çdo rresht më shoqëronte, si melodi me mandolinë, zëri engjëllor i tim eti.
“Në qytetin e vogël Borisoglebsk, afër Voronezhit, mbuluar nga bora e dendur, koha rridhte ngadalë. Rrugët e ngushta ishin të mbushura me studentë të aviacionit, me uniforma të blerta. Bustet e heronjve të Luftës së Madhe Patriotike ngriheshin krenarë, të veshur me pankarta të kuqe.
Konviktet kishin dritare të mëdha. Dritat fikeshin vonë. Për mua, çdo ditë ishte një hap drejt ëndrrës: të bëhesha pilot.
Në një mbrëmje studentore, mes tingujve të balalajkës dhe aromës së çajit rus, pashë për herë të parë Nadian Shollohova, mbesën e shkrimtarit të madh Mihail Shollohov. Romanin e tij “Doni i qetë” e mbaja nën jastëk që në gjimnaz.
Flokët e saj të artë shkëlqenin si rreze dielli mbi borë.
Sytë kishin thellësinë e një liqeni të kaltër dhe më kujtonin Vjosën, sa herë notonim te Ura e Pashit në Tepelenë.
Kur buzëqeshi, ndjeva sikur i gjithë qyteti u ndriçua.
-Ti je nga Shqipëria, apo jo? Kam dëgjuar se keni male që prekin qiellin.
-Po… dhe tani më duket sikur kam gjetur një qiell të ri.
Qiellin në sytë e tu.
Që nga ajo natë, Borisoglebsku nuk ishte më një qytet i ftohtë në stepat sovjetike, por një shtëpizë e ngrohtë, ku dashuria lulëzonte fshehtas.
Shëtitjet pranë lumit Voronezh, ku uji pasqyronte fytyrat tona, mbanin brenda betime të heshtura. Në kinema, mes filmave bardhë e zi, duart tona gjenin njëra-tjetrën, si dy zogj që kërkonin ngrohtësi.
Një mbrëmje, Nadia nxori një medaljon të artë.
-Mbaje pranë zemrës. Do të bëhesh baba.
Urdhri erdhi si bubullimë në qiellin e zi:
Studentët shqiptarë të kthehen menjëherë në atdhe!
Në stacionin e trenit, mes fishkëllimës së lokomotivës, e pashë Nadian për herë të fundit.
Qante.
Medaljoni në qafën time ndriçonte si hënë e zbehtë.
Treni mori me vete një zemër të thyer.
Një tjetër zemër mbeti pezull në Borisoglebsk…”
Oficeri roje mw zgjati fletëhyrjen.
-Do të shoqëroheni nga ushtar Kliçko.
Dera e madhe ishte ende ashtu siç e përshkruante im atë në ditar: e rëndë, me shufra hekuri, me katër porta, për makina dhe këmbësorë.
Akademia Ushtarake e Aviacionit “Valerij Çkalov”.
Flamuri i kuq me yll, drapër e çekan mungonte.
Në vend të tij valëvitej flamuri rus.
Qëndrova një çast para portës.
I heshtur.
U ula në gjunjë dhe pyeta me dhimbje:
-Sa herë e ke shkelur këtë prag, baba?
Ushtari Kliçko ngriu në vend.
Ngriu edhe gruaja e re me flokë e sy të zinj.
-Nëna ime!-klithi ajo.-Jam në ëndërr?
-Zonjë, jeni mirë?-pyeta në rusishte të pastër.
-Më falni… fytyra juaj… flokët… sytë… Oh, jo… thjesht iluzion.
-Edhe fytyra juaj më kujton diçka…
Një amanet.
Një jetë.
Një dashuri të këputur në mes.
Hapa pëllëmbën e dorës.
Një zog i bardhë, flokëartë e sykaltër, doli nga medaljoni dhe fluturoi në hapësirë.
-Është nëna ime! -klithi ajo.- Ku e gjetët?
-Tridhjetë e pesë vjet ka fjetur në ditarin e babait tim.
-Spiro Konada?
-Nadia Shollohova?
Gruaja m’u hodh në qafë.
Më puthi ballin, sytë, faqet, duart, me dashurinë e motrës së munguar.
-Vëllai im!
-Motra ime!
-Doktoreshë, keni një mbiemër,- tha ushtari Kliçko.
-Kemi një baba të përbashkët, – buzëqeshi ajo. -Do ta shoqëroj unë.
Ushtari rus qeshi, hoqi kapelen dhe e vendosi mbi zemër.
-Sa mirë të kesh motër!
Në pistën e aerodromit të akademisë uleshin e ngriheshin Mig-29.
-Sa do t’i kishte zili babai…
-Babai ynë, -e korrigjoi ajo në shqip.
-Më quajnë Vjosa.
-Babai ka lindur pranë lumit Vjosa…
-Jam mjeke e bazës,-tha dhe telefonoi.- Mam, merre djalin nga kopshti dhe më pritni. Kam një surprizë të bukur…
Derën e apartamentit në katin e shtatë e hapi një djalë i vogël.
-Mam, kush është ky xhaxhi?
-Daja yt, bir!
Gruaja me flokë të zbardhur dhe sytë e qiellit shtangu në prag.
Tridhjetë e pesë vjet pritje.
Tridhjetë e pesë vjet heshtje.
Tridhjetë e pesë vjet akull.
Më mbështeti në gjoks.
-Sa i ngjan pilotit tim…
Në dhomën e gjumit, im atë më buzëqeshte nga korniza e fotografisë, me kostumin e studentit aviator.
-E gjeta motrën, baba!