Shkruar nga Enver Sahiti
Feri Arifi është një personalitet i njohur shqiptar, veçanërisht si hulumtues, studiues i historisë, shkrimtar dhe mësues me një aktivitet të gjatë në dokumentimin, hulumtimin dhe promovimin e historisë, kulturës dhe trashëgimisë shqiptare në rajonin e Moravës së Epërme dhe më gjerë.
Jeta dhe formimi
Feri Arifi ka lindur më 6 maj 1958 në fshatin Tanushë të Maqedonisë, një zonë me histori të pasur dhe me një traditë të fortë shqiptare. Zemra Shqiptare
Shkollën fillore e kreu në vendlindje në Tanushë, ndërsa shkollën e mesme e mbaroi në Viti. Zemra Shqiptare
Pas mbarimit të gjimnazit nisi studimet e larta në degun histori-gjeografi në Shkup, ku u diplomua si historian-arsimtar.
Pas studimeve, ai punoi për disa vite si mësues në vendlindjen e tij, duke u angazhuar në edukimin dhe zhvillimin lokal.
Veprimtaria gjatë viteve të luftës dhe pasluftës
Me shpërthimin e luftës në Kosovë në vitin 1999, Arifi dha kontribut në logjistikën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), duke ndihmuar për furnizimin dhe organizimin e luftëtarëve shqiptarë.
Po ashtu, ai mori pjesë edhe gjatë luftës në Maqedoni në vitin 2001, duke u angazhuar aktivisht në mbështetjen e komuniteteve shqiptare në rajon.
Hulumtimet dhe aktiviteti krijues
Feri Arifi njihet më së shumti për punën kërkimore dhe botimet e tij historike, ku ai ka hulumtuar me pasion vendbanimet, origjinën historike dhe rrënjët e popullsisë shqiptare në zonat e Moravës së Epërme, Karadakut dhe rreth tyre.
Ai ka ecur cep më cep në terren, duke mbledhur shënime, dëshmi materiale dhe gojore, duke zbuluar mbishkrime të lashta, toponime dhe trashëgimi të vjetër ilire e dardane që dëshmojnë për praninë dhe historinë e popullit shqiptar në këto troje.
Botime dhe vepra kryesore
Arifi është autor i disa librave dhe monografive të rëndësishme, përfshirë:
“Tanusha në rrjedhat e historisë” – një monografi historike mbi evolucionin dhe rolin e fshatit Tanushë në historinë e popullit shqiptar.
“Qielli i përflakur mbi Tanushë” – vepër poetike kushtuar të rënëve të Tanushës.
“Gjeohistoria e vendbanimeve të Moravës së Binçës e Karadakut të Vitisë” – hulumtim mbi vendbanimet dhe historinë lokale.
“Dëshmori i datëlindjes” – përshkrim biografik i dëshmorëve dhe kontributit të tyre.
“Serbia, Greqia, Maqedonia dhe shtetet e tjera sllave janë rrena e madhe e historisë në ilirik (Ballkan)” – një analizë kritike e pretendimeve historike jo-autentike dhe argumentim me bazë burimesh arkivore.
Vepra të tilla tregojnë jo vetëm interesimin e tij për historinë e lashtë, por edhe për kundërshtimin e falsifikimeve historike dhe promovimin e identitetit dhe trashëgimisë shqiptare.
Kontributi dhe ndikimi
Si studiues i pavarur, Feri Arifi ka ndihmuar në dokumentimin sistematik të historisë së popullsisë shqiptare në trevat e tij, duke nxjerrë në dritë fakte, dokumente dhe dëshmi që shpesh ishin të injoruara ose të harruara. Ai është gjithashtu anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të komunës së Vitisë, duke kontribuar në zhvillimin e kulturës dhe letërsisë lokale.
Përmbledhje
Në përmbledhje, Feri Arifi është një personalitet me:
Fokus të theksuar në historinë dhe trashëgiminë shqiptare, kryesisht në zonën e Moravës së Epërme. Veprimtari hulumtuese dhe shkencore, por edhe krijuese (poezi, monografi).
Angazhim patriotik dhe dokumentues në kontekstin historik dhe kulturor të shqiptarëve në Ballkan.
Feri Arifi – Gjurmues i rrënjëve dhe zë i kujtesës historike
Në kohë kur historia shpeshherë interpretohet sipas interesave të ditës, figura e studiuesve të përkushtuar merr një rëndësi të veçantë. Një ndër këta personalitete është edhe Feri Arifi – mësues, hulumtues, autor dhe veprimtar i çështjes kombëtare, i cili me vite të tëra i është përkushtuar kërkimit dhe dokumentimit të trashëgimisë historike shqiptare.
I lindur më 6 maj 1958 në fshatin Tanushë, Arifi u rrit në një trevë me tradita të thella atdhetare. Shkollimin fillor e kreu në vendlindje, ndërsa të mesmen në Viti. Studimet e larta i përfundoi në Shkup, në degën histori-gjeografi, duke u formuar si historian dhe pedagog. Për vite me radhë punoi si mësues, duke edukuar breza të rinj me dashurinë për dijen dhe historinë.
Hulumtues i terrenit dhe dokumentues i trashëgimisë
Ajo që e veçon Feri Arifin është puna e tij këmbëngulëse në terren. Ai ka ecur fshat më fshat, kodër më kodër, duke mbledhur dëshmi gojore, dokumente arkivore, mbishkrime dhe toponime që dëshmojnë vazhdimësinë historike të shqiptarëve në trevat e Moravës së Epërme, Karadakut dhe më gjerë.
Veprat e tij përfshijnë monografi dhe studime të rëndësishme si:
“Tanusha në rrjedhat e historisë”
“Gjeohistoria e vendbanimeve të Moravës së Binçës e Karadakut të Vitisë”
“Qielli i përflakur mbi Tanushë”
“Dëshmori i datëlindjes”
Në këto botime, Arifi nuk kufizohet vetëm në rrëfim kronologjik, por ndërton argumente mbi bazë faktesh, duke synuar të kundërshtojë shtrembërimet historike dhe të nxjerrë në pah të vërtetën e dokumentuar.
Angazhim kombëtar
Gjatë luftës së vitit 1999 në Kosovë, ai dha kontribut në mbështetje të Ushtria Çlirimtare e Kosovës, duke u rreshtuar në anën e përpjekjeve për liri. Edhe në vitin 2001, në zhvillimet në Maqedoni, ai qëndroi pranë çështjes shqiptare.
Ky dimension i angazhimit e bën figurën e tij jo vetëm studiues të ftohtë të arkivave, por edhe dëshmitar aktiv të kohës së vet.
Zë i kujtesës dhe identitetit
Feri Arifi është ndër ata autorë që e shohin historinë si mision. Përmes librave dhe shkrimeve të tij, ai përpiqet të ruajë kujtesën kolektive dhe të forcojë vetëdijen kombëtare. Puna e tij përfaqëson një përpjekje të vazhdueshme për të lidhur të kaluarën me të tashmen dhe për të ndërtuar një të ardhme të mbështetur mbi njohjen e rrënjëve.
Në një kohë globalizimi dhe sfidash identitare, figura të tilla mbeten të domosdoshme për shoqërinë shqiptare. Me përkushtimin e tij shumëvjeçar, Feri Arifi dëshmon se historia nuk është vetëm kujtesë e së kaluarës, por themel i vetëdijes sonë kombëtare.
