Shkruan Enver Sahiti
Pse të qenurit i drejtë, i hapur dhe real në qasjen ndaj fenomeneve cilësohesh dhe luftohesh.?
Në një shoqëri ku rehati quhet heshtja dhe normalitet quhet përshtatja, i drejti dhe i hapur i shndërrohet në problem. Jo sepse gabon, por sepse guxon të mos mashtrojë. Jo sepse sulmon, por sepse ndriçon. E drita, siç dihet, i bezdis ata që jetojnë në errësirë të qëllimshme.
Të jesh i drejtë do të thotë të mos i përkulesh interesit. Të jesh i hapur do të thotë të mos fshehësh të vërtetën. Të jesh real do të thotë të mos zbukurosh gënjeshtrën. Dhe pikërisht këto tri virtyte e bëjnë njeriun të rrezikshëm për sistemet e rreme, për grupet e interesit dhe për turmat e manipuluara.
Shoqëritë e lodhura nga e vërteta e duan më shumë iluzionin sesa pasqyrën. Pasqyra nuk fal: ajo tregon rrudhat, plagët dhe hipokrizinë. Prandaj, ai që flet drejt, etiketohet si i ashpër; ai që flet hapur, quhet përçarës; ai që flet realisht, shpallet negativist. Etiketimi bëhet armë, sepse argumenti mungon.
Njeriu i drejtë nuk sulmon persona, por fenomene. Por ata që janë vetë bërë fenomen i kalbur, e marrin çdo kritikë si kërcënim personal. Kështu lind lufta ndaj të ndershmit: jo për atë që thotë, por për atë që përfaqëson — një standard që ata nuk e arrijnë dot.
Ironia është se luftohet më shumë ai që s’ka interesa të fshehta sesa ai që ka qëllime të errëta. Sepse i pari është i paparashikueshëm: nuk blihet, nuk frikësohet, nuk manipulohet. Ai nuk bën kompromis me ndërgjegjen, dhe kjo është herezi në një kohë kompromisesh morale.
Të qenurit real prish narrativat e gatshme. Prish komoditetin e gënjeshtrës kolektive. Prish unitetin fallco që mbahet gjallë vetëm nga mos-thënia e së vërtetës. Prandaj shigjetat nuk vijnë vetëm nga pushteti, por edhe nga turma që ndihet e zhveshur kur e vërteta del në dritë.
Historia na mëson se asnjë e vërtetë e madhe nuk është pranuar pa rezistencë, asnjë zë i ndershëm nuk ka kaluar pa u baltosur. Por po ashtu na mëson se koha i rrëzon maskat dhe i lë fjalët në këmbë. Ata që luftojnë të drejtin sot, nesër do ta citojnë si shembull.
Sepse në fund, nuk është i drejtë ai që duartrokitet, por ai që mbijeton me ndërgjegje të pastër, edhe kur luftohet. Dhe kjo është fitorja më e madhe që nuk ua fal dot askush.
