Shkruan akademik . Miftar Tërshnjaku
Dr. Muharrem Qafleshi përfaqëson një nga ato figura të rralla që nuk ndërtohen nga rasti, as nga zhurma, por nga koha, sakrifica dhe puna e palëkundur. Rrugëtimi i tij nis aty ku fillon çdo histori e vërtetë shqiptare: në bankat e thjeshta të shkollës së fshatit. Në atë hapësirë modeste, larg privilegjeve dhe afër realitetit të ashpër, u farkëtua një mendje e disiplinuar dhe një karakter i qëndrueshëm. Që në hapat e parë të arsimit, ai u shqua për seriozitet, përqendrim dhe një respekt pothuaj solemn ndaj dijes. Libri për të nuk ishte detyrim, por domosdoshmëri; mësimi nuk ishte barrë, por mision.
Rritja e tij arsimore u zhvillua paralelisht me rritjen e vetëdijes kombëtare, në një kohë kur padrejtësia politike, presioni institucional dhe frika e organizuar synonin të thyenin mendjen shqiptare. Shkolla e mesme e gjeti të përgatitur për këtë realitet. Ai nuk u mposht nga rrethanat, por i përballoi me dinjitet, duke e shndërruar vështirësinë në shkollë karakteri. Në heshtje, pa zhurmë, ndërtoi një bosht moral të pathyeshëm, mbi të cilin do të ngrihej më vonë figura e studiuesit serioz dhe e intelektualit të pakompromis.
Hapi drejt Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin e Prishtinës ndodhi në një nga periudhat më të trazuara politikisht. Demonstratat studentore dhe ndjekja sistematike nuk ishin sfond, por realitet i përditshëm. Megjithatë, edhe në këtë etapë, Dr. Qafleshi nuk u thye. Ai e përjetoi presionin si provë burrërie dhe vetëdijeje, duke ruajtur integritetin personal dhe respektin për dijen. Edhe kur rruga u bë e pamundur, ideali nuk u braktis.
Rikthimi i tij në botën akademike përmes Shkollës së Lartë Pedagogjike “Bajram Curri” në Gjakovë dhe më pas Fakultetit Filozofik të Universitetit të Prishtinës shënoi konsolidimin përfundimtar të drejtimit të tij shkencor. Historia dhe gjeografia nuk ishin për të lëndë studimi, por thirrje. Ai nuk studioi për të marrë një diplomë, por për të rindërtuar kujtesën e cenuar historike. Diplomimi me rezultate të larta ishte pasojë e natyrshme e disiplinës dhe përkushtimit, jo qëllim në vetvete.
Magjistratura në Historinë e Mesjetës dhe doktoratura në Histori me Etnologji janë kulmi i një pune të gjatë, të heshtur dhe të palodhur kërkimore. Dr. Qafleshi u shndërrua në gërmues të thellë të së kaluarës, në një arkeolog të kujtesës kombëtare. Ai nuk shkroi për të mbushur faqe, por për të ndriçuar periudha, për të saktësuar fakte dhe për të mbrojtur të vërtetën historike nga deformimi dhe harresa.
Veprat e tij shkencore, ndër to “Opoja dhe Gora ndër shekuj”, “Opoja dhe Gora gjatë shekujve XIV–XX”, si dhe “Trashëgimia Kulturore dhe Historike e Sharrit (Dragashit)”, në bashkëpunim me Ma.sc. Valent Qafleshin, janë më shumë se libra: janë akte mbrojtjeje të identitetit, dokumente themelore për historinë e trevave dardane. Këto vepra e vendosin atë në mesin e studiuesve që nuk ndjekin modën akademike, por ndërtojnë bazamentin mbi të cilin mbështetet dija.
Në jetën profesionale, si profesor, gazetar dhe drejtues institucional, Dr. Qafleshi veproi me të njëjtin parim: përgjegjësi, ndershmëri dhe vizion. Ai nuk e përdori pozitën për veten, por dijen për të tjerët. Në çdo rol ishte edukator, në çdo funksion ishte shërbyes i interesit publik dhe kulturor. Ai e kuptoi pushtetin si përgjegjësi dhe dijen si amanet.
Dr. Muharrem Qafleshi nuk është figurë e ndërtuar nga retorika, por nga koha. Ai është një nga ata njerëz që nuk flasin shumë, por lënë gjurmë të thella. Një ndërgjegje e gjallë e historisë shqiptare, një gardian i kujtesës dardane dhe një shembull se si ndërtohet madhështia pa zhurmë. Emri i tij qëndron sot si pikë referimi për dijen serioze, për integritetin intelektual dhe për dashurinë e pakompromis ndaj identitetit shqiptar.
