Qirici Mina-Në përvjetorin e Armës së Aviacionit luftarakTregim Lamtumirë, piloti im!

Në përvjetorin e Armës së Aviacionit luftarak Tregim Lamtumirë, piloti im! Hyrje Tregim është i ndërtuar mbi një metaforë të dhimbshme: njeriu si “armë” që përdoret dhe pastaj braktiset nga koha.Figura e pilotit nuk është thjesht një personazh, por simbol i një epoke. Dikur në qiell, sot në trotuar. Dikur me avion, sot me mangall. Vajza është brezi që sheh, kupton dhe ndjen faj, mall dhe dhembje për atë që po humbet. Elegji per nje brez të harruarr, por edhe një himn i për dinjitetin njerëzor. Qëndronte çdo mëngjes përballë fjetores në Qytetin Studenti, si një pemë e vetmuar që nuk e ka harruar pranverën. Hapte çadrën e vjetër me kujdes, sikur të hapte krahët e një avioni të lodhur, dhe ndizte mangallin me qymyr druri. Në verë piqte misra. Në dimër gështenja. Në çdo stinë, piqte vetminë e tij. Flokët gri i jepnin fisnikëri fytyrës bardhoshe. Sytë… qiell pranvere. Nuk shkoja kurrë në Fakultetin e Gazetarisë pa marrë në dorë kaushin e gështenjave të pjekura. -Urdhëro, zonjushë! Ngulte sytë e kaltër mbi sytë e mi të zinj. Hutohesha. Harroja pse kisha ardhur. Harroja orët. Harroja kohën. Harroja veten. Harroja paratë. Ai nuk i kërkonte kurrë. Vetëm buzëqeshte. Sytë e kaltër më kishin bërë për vete. Kisha rënë në dashuri me të, apo me dhimbjen e tij? Ndoshta me të dyja! Një mëngjes shiu, ndërsa trazonte gështenjat me mashën e vjetër, këndonte. Zëri i tij nuk vinte nga buzët, por nga një vend shumë më i thellë: “Thëllëza që shkel mbi vesë…” Kishte dalë nga legjendat e lashta? Kujt ia këndonte? -Si ka qenë jeta jote? Heshti. Zgjati kaushin dhe më vështroi gjatë. Sytë e tij ishin të butë. Paqësorë. -Urdhëroni, zonjushë! Gështenjat më përvëluan gishtërinjtë. -Si të quajnë, o njeri? Në qiell fluturoi një avion luftarak. E ndoqi me sy, si të ndiqte një jetë tjetër, derisa u tret pas malit të Dajtit. -Thjesht… pilot. -Po tani? Psherëtiu. -Ja… pjek gështenja për ju, zonjushë. Reforma… Këtë herë psherëtiva unë. Edhe im atë ishte flakur nga ushtria, si një uniformë e vjetër që s’duhej më. -Djalin e kam në Gjermani… Gruaja vdiq në lindje… Kabina e avionit m’u bë bashkëshorte… Lotët i mbushën sytë e kaltër dhe m’u duk se po binin brenda meje. -Burrit nuk i qan loti! – i thashë. -Burrit i qan shpirti! – mú përgjigj. Më quante: “Thëllëza që shkel mbi vesë.” E thërrisja: “Piloti që fluturon mbi re.” Një ditë e gjeta të rrëzuar mbi zgarën e shuar. Pa zjarr. Pa këngë. Pa jetë. Pa dashuri. Mora taksinë dhe e çova në spital. – Infarkt! – tha mjeku mendueshëm. Natën qëndrova pranë shtratit të tij. I putha buzët dhe sytë. I putha qiellin dhe detin. I putha dashurinë e munguar! Habitshmërisht ai lëvizi sytë. Buzët e mavijosura u hapën ngadalë. Si perëndim dielli, apo petale lulesh në agim? Këndonte me tinguj magjikë. Të butë! Mahnitës! Nga cili planet vinin? “Thëllaza që shkel mbi vesë, Natë pusi sytë e zes. Lërmë t’i puth e lërmë të vdes!” Befas kënga i ngriu në buzë. U shua, si yjet që bien nga qielli. -Lamtumirë piloti im! Në pistë të pret avioni yt! Hip në krahët e tij dhe fluturo! Jo në Parajsë! Nuk është vend për ty! Ndalo te Ylli i Afërditës! Të të kem pranë! Të të shoh netëve të gjata të dimrit! Mëngjeseve të buta të verës! Të të përqafoj! Fluturo! Shpirti im do të të ndjekë në rrugëtimin tënd qiellor! Lamtumirë, piloti im! Mina T.Qirici Nga libri “Legjenda&balada shqiptare” Ilustrimi: AI Tiranë, 23 prill 2026