Kjo nuk është vetëm një humbje. Është një plagë në vetëdijen tonë kombëtare.
Rexhep Qosja ishte profesor, studiues, shkrimtar, kritik letrar dhe mbi të gjitha – një ndërgjegje e gjallë e kombit. Në auditorë ai nuk jepte vetëm dije, por formonte mendje të lira. Në libra ai nuk shkruante vetëm histori, por ndërtonte identitet. Në jetën publike ai nuk kërkonte duartrokitje, por të vërtetën.
Në një nga momentet më të rënda të historisë sonë, gjatë Konferencës së Rambujesë, zëri dhe qëndrimi i tij nuk munguan. Ai ishte ndër ata intelektualë që e kuptuan se çështja shqiptare nuk ishte vetëm politike, por mbi të gjitha kombëtare, historike dhe njerëzore. Me fjalën e tij të qartë dhe mendimin e thellë, ai kontribuoi në ndërgjegjësimin dhe artikulimin e të drejtës sonë për liri dhe dinjitet përpara botës.
Ai nuk ishte njeri i kompromisit të lehtë. Ishte njeri i qëndrimit. Kur të tjerët lëkundeshin, ai qëndronte. Kur shumëkush heshtte, ai fliste. Kur e vërteta shtrembërohej, ai e drejtonte me forcën e argumentit dhe dijes.
Veprat e tij janë pasuri kombëtare. Studimet e tij për letërsinë dhe historinë shqiptare janë themel mbi të cilin mbështeten breza të tërë studiuesish. Ai i dha zë figurave të mëdha, i dha kuptim periudhave të vështira dhe i dha drejtim mendimit kritik shqiptar.
Si profesor, ai formoi gjenerata që sot mbajnë mbi supe përgjegjësinë e dijes. Si akademik, ai ngriti standarde që nuk rrëzohen lehtë. Si intelektual, ai ishte gjithmonë përballë padrejtësisë, pa frikë dhe pa kompromis.
Sot, kur ai ndërroi jetë, nuk u shua thjesht një njeri – u nda nga ne një epokë e mendimit të lirë dhe e fjalës së drejtë.
Por figura e Rexhep Qosja nuk mund të shuhet. Ajo jeton në çdo bibliotekë, në çdo mendje që kërkon të vërtetën, në çdo shqiptar që ndjen përgjegjësi për këtë komb.
Në emrin tim, shpreh dhimbjen më të thellë dhe përkuljen më të sinqertë përpara këtij kolosi të dijes shqiptare.
Lavdi jetës së tij.
Lavdi veprës së tij.
Lavdi mendimit që nuk u përkul kurrë.
Akad. Amb. Miftar Tërshnjaku

