KUR ATDHEU FLET PËRMES VARGUT
(Me rastin e daljes nga shtypi)
Vëllimi poetik “Flas me gjuhë të atdheut” i Qazim H. Berishës vjen si një dëshmi e pjekurisë krijuese dhe e lidhjes së pandashme të autorit me atdheun, historinë dhe kujtesën kombëtare. Që nga titulli, libri e shpall qartë boshtin e tij poetik: fjala shqipe shndërrohet në gjuhë të përkatësisë, në kujtesë të sakrificës dhe në thirrje për përgjegjësi morale.
Poezitë e kësaj përmbledhjeje ndërtohen mbi disa motive themelore: dashurinë për tokën amtare, nderimin për dëshmorët dhe martirët, krenarinë për figurat historike, ruajtjen e gjuhës shqipe, dhembjen njerëzore dhe besimin se e mira mund të triumfojë. Atdheu te Berisha nuk paraqitet vetëm si hapësirë gjeografike. Ai është kujtim, gjakim, amanet, gjuhë dhe ndërgjegje. Kjo e bën librin një përjetim të brendshëm, por edhe një komunikim të drejtpërdrejtë me lexuesin.
Në ciklin “Vargje zemre” mbizotëron ndjenja e përkushtimit ndaj atdheut dhe me lirisë. Figura e tokës dardane, e shqiponjës, e lulëkuqes dhe e dritës përsëritet si simbol i qëndresës dhe i ringritjes. Autori u kushton vargje figurave dhe ngjarjeve që kanë lënë gjurmë në historinë tonë, duke e lidhur përvojën personale me kujtesën kolektive. Toni shpesh është solemn dhe apelues, ndërsa vargu synon të ruajë të gjallë mirënjohjen ndaj atyre që u flijuan për liri.
Cikli “Nderim atdheut” e zgjeron këtë frymë përkujtimore dhe qytetare. Në të gjejmë poezi kushtuar personaliteteve, datave dhe vlerave që përbëjnë vetëdijen kombëtare. Poeti nuk mjaftohet me evokimin e së kaluarës, por kërkon që kujtesa të shndërrohet në mësim dhe përgjegjësi për të tashmen. Kështu, poezia e tij merr edhe karakter etik: ajo qorton harresën, hipokrizinë dhe përçarjen, ndërsa lartëson besën, solidaritetin dhe dinjitetin.
Në ciklin “Bardhësi kohe” vështrimi bëhet më meditativ dhe më i afërt me përditshmërinë. Koha, ikja e viteve, miqësia, zhgënjimi, vetmia dhe përvoja njerëzore dalin në plan të parë. Edhe kur poeti shpreh dhembje ose revoltë, ai ruan kërkimin për bardhësi shpirtërore. Pikërisht kjo lëvizje nga kujtesa kombëtare drejt përsiatjes personale i jep vëllimit larmi tematike dhe e plotëson portretin krijues të autorit.
Gjuha poetike është e drejtpërdrejtë, e kuptueshme dhe e mbështetur në një simbolikë të njohur kombëtare. Berisha parapëlqen vargun e lirë, thirrjen, përsëritjen dhe kundërvënien mes dritës e errësirës, jetës e vdekjes, kujtesës e harresës. Këto mjete e bëjnë ligjërimin emocional dhe komunikues. Në shumë poezi ndihet afërsia me këngën, me fjalën e shqiptuar dhe me traditën e poezisë atdhetare shqiptare.
Vlera e këtij libri qëndron në sinqeritetin e përjetimit dhe në këmbënguljen për ta mbajtur të gjallë kujtesën. Autori shkruan nga pozita e dëshmitarit, e mësuesit dhe e qytetarit që e sheh fjalën si detyrim ndaj me brezave. Vargu i tij nuk synon zbukurimin e ftohtë, por prekjen e ndërgjegjes. Ai dëshiron që lexuesi të ndalet, të kujtojë, të nderojë dhe të mendojë.
“Flas me gjuhë të atdheut” është një vëllim me frymë të theksuar atdhetare, përkujtimore dhe humane. Ai i shtohet krijimtarisë së pasur të Qazim H. Berishës si një libër që dëshmon vazhdimësi tematike, përkushtim dhe besim në fuqinë e fjalës. Për këto arsye, vëllimi me meriton të botohet dhe të komunikojë me lexuesin shqiptar, veçanërisht me brezat që duhet ta njohin çmimin e lirisë dhe përgjegjësinë e ruajtjes së saj.
Prishtinë, 2026
Zymer MEHANI
Recensent
