Shkruan profesor Zymer Mehani
Vëllimi poetik “Kur zemra flet pa zë” i poetit
Murtez Asllani paraqet një dëshmi të qartë të një
poetike të angazhuar, ku fjala artistike merr përsipër
barrën e ndërgjegjes morale dhe shoqërore. Ky libër nuk
ndërtohet mbi abstraksione estetike, por mbi realitetin
jetësor, mbi fatin e njeriut të zakonshëm dhe mbi
raportin e poezisë me jetën konkrete.
Që në titull, autori pozicionohet qartë: poezia e
tij është në anën e jetës, të së drejtës, të dinjitetit
njerëzor. Kjo qasje përshkon tërë vëllimin dhe
reflektohet në temat e shumta që trajtojnë familjen,
fëmijërinë, nënën, varfërinë, mërgimin, atdheun, punën,
dijen dhe plagët shoqërore të kohës sonë.
Nga pikëpamja stilistike, Murtez Asllani
kultivon një poezi të drejtpërdrejtë, të qartë dhe
komunikative. Gjuha poetike është e pastër, pa ngarkesa
të panevojshme figurative, çka e bën poezinë të afërt me
lexuesin. Metafora, simboli dhe personifikimi shfaqen
në forma të natyrshme dhe funksionale, gjithnjë në
shërbim të mesazhit, e jo si qëllim në vetvete.
Në aspektin metrik, poezia mbështetet kryesisht
në vargun e lirë, me ritëm të brendshëm që buron nga
mendimi dhe emocioni. Kjo liri formale i jep autorit
mundësinë të ruajë spontanitetin dhe ta ndërtojë poezinë
si akt komunikimi, duke iu shmangur skemave të ngurta
tradicionale, pa i mohuar ato kur kërkon tema me
ngarkesë atdhetare apo morale.
Poetika e Asllanit është, në thelb, poetikë e
ndërgjegjes. Poeti shfaqet si vëzhgues i ndjeshëm i
shoqërisë, si zë kritik ndaj padrejtësisë, dhunës,
hipokrizisë dhe harresës morale. Poezi të tilla si ato
kushtuar fëmijëve të uritur, dhunës ndaj fëmijëve, nënës
së përkulur apo plakut të vetmuar, e vendosin autorin në
një hapësirë universale humaniste, përtej kufijve lokalë.
Një vend të veçantë zë edhe dimensioni
atdhetar, i trajtuar pa retorikë të zbrazët, por me ndjenjë
përgjegjësie dhe kujtese historike. Atdheu, Kosova dhe
realiteti i pasluftës shfaqen si hapësira reflektimi, ku
poezia kërkon ndërtimin e urave, jo thellimin e ndarjeve.
Vëllimi poetik, “Kur zemra flet pa zë” është një
vepër që dëshmon se poezia mund dhe duhet të ketë
funksion etik dhe shoqëror. Murtez Asllani nuk kërkon
të impresionojë me eksperimente formale, por të bindë
me sinqeritet, ndjeshmëri dhe qëndrim njerëzor. Kjo
poezi flet qartë, sepse synon të mbetet në anën e njeriut.
