Nata i ulej mbi supe si një zog i plagosur,
duke i mbuluar dritën me krahët e vet,
ndërsa deti brenda saj përplaste brigjet
e dallgët vdisnin pa mbërritur në buzë.
Në kraharor mbante stuhi të pakallura,
rrufe që kërkonin qiellin për t’u ndezur,
fjalë të gjalla, të murosura në grykë,
dhe një diell të burgosur pas qerpikëve,
që priste të agohej brenda syve të saj.
Bota i kishte vënë një emër të lehtë:
«E brishtë!» – i kishte thënë,
dhe ajo, me duar të zhveshura nga mbrojtja,
kishte ngritur male mbi shpatullat e heshtjes,
kishte mbledhur copëzat e ditëve të thyera
dhe kishte buzëqeshur,
siç buzëqesh një qiell para se të shpërthejë shiu.
Ajo nuk ishte thjesht hi i një zjarri të shuar,
as flaka që digjte veten për të ngrohur të tjerët.
Ishte prushi që nën rrënoja ruante të kuqen,
rrënja që çante gurin në kërkim të ujit,
lulja që çelte mbi tehun e një dimri të pamëshirshëm,
një pranverë që asnjë ngricë nuk mundi ta dëbonte.
Sa herë e kishte kryqëzuar zërin në heshtje,
që paqja e të tjerëve të mos trazohej?
Sa herë i kishte mbyllur pranverat në arkivol,
që kopshtet e huaja të mos mbeteshin pa lule?
Sa herë e kishte shuar dritën e vet
për të mos ua verbuar sytë atyre
që ishin mësuar të jetonin në hijen e saj?
Kishte ngatërruar dashurinë me flijimin,
durimin me artin e zhdukjes së vetvetes,
përuljen me një heshtje që i merrte frymën.
Dhe, dalëngadalë, kishte mësuar të jetonte
si një hije në shtëpinë e shpirtit të saj,
si një mysafire në jetën që i përkiste.
Por erdhi një ditë…
Një ditë kur heshtja u ça si xham i ngrirë
dhe nga thellësia e shpirtit,
si një kambanë që zgjon qytetet e përgjumura,
u dëgjua emri i saj.
Ishte zëri i saj.
Jo ai që bota kishte dashur të dëgjonte,
por ai që shpirti kishte vite duke e kërkuar.
Atëherë kuptoi se edhe guri ka damarë,
edhe rrënjët e errësirës kanë një kufi,
edhe nata, sado e gjatë të jetë,
nuk mund ta mbajë agimin peng përgjithmonë.
Kuptoi se plagët janë shenja të një udhe,
jo emra që i vihen njeriut përjetësisht;
se dhimbja mund ta shkruajë një kapitull,
por nuk ka të drejtë të shkruajë gjithë librin.
Ajo nuk ishte mëkati që të tjerët i kishin veshur,
as gjyqi i ngritur mbi të vërtetën e saj,
as heshtja që ia kishin qepur në buzë.
Nuk ishte hija e një faji që nuk i përkiste,
as pasqyra e shtrembër e gjykimeve të huaja.
Ajo ishte vetë historia,
me plagët që nuk i fshihte më si turp,
me lotët që nuk i mohonte si dobësi,
me shpirtin që, edhe i çarë, ruante dritën,
dhe me duart më në fund të lira
për të mbjellë një jetë që do të kishte emrin e saj.
Nuk kërkoi më leje për të marrë frymë,
as falje për hapësirën që zinte në botë.
Nuk trokiti më në dyert që e kishin përzënë,
as nuk u kthye për të numëruar rrënojat.
Ajo nisi të ecte drejt vetes,
dhe ky ishte udhëtimi i saj më i madh.
Kur koha një ditë të shqiptojë emrin e saj,
le të mos e thotë me mëshirën e atyre që gjykojnë,
por me respektin që i takon një shpirti të pamposhtur.
Le të mos e kujtojë vetëm për dimrat që kapërceu,
por për pranverat që pati guximin të mbillte.
Jo për sa herë u rrëzua në heshtje,
por për ditën kur u ngrit pa kërkuar dëshmitarë.
Sepse ajo nuk lindi për të qenë strehë
për stuhitë e të tjerëve,
as qiri që shuhej për t’u bërë dritë në duart e huaja.
Ajo ishte qiell, edhe kur e mbyllën në kafaz,
ishte det, edhe kur ia mohuan horizontin,
ishte jetë, edhe kur e trajtuan si një kujtim të harruar.
Dhe tani, nëse bota pyet kush është ajo,
le të mos kërkojë përgjigje në plagët e saj.
Le të shohë si ecën mbi hirin e së shkuarës,
si mbart në sy agimin që dikur ia mohuan,
si e shqipton emrin pa iu dridhur zëri.
Sepse nuk ka natë aq të zezë
sa të gëlltisë një shpirt që ka mësuar të ndriçojë,
nuk ka mur aq të lartë
sa të ndalë një grua që ka rigjetur udhën drejt vetes,
dhe nuk ka heshtje aq të thellë,
as kohë aq të pamëshirshme,
sa të fshijë emrin e një gruaje
që më në fund ka guximin të jetë vetvetja.
Ajo nuk u kthye për të qenë ajo që kishte qenë.
Ajo u ngrit për të mos humbur më kurrë
atë që kishte qenë gjithmonë.
Një emër. Një zë. Një jetë që i përket asaj.
